احمدرضا همتى مقدم

مشخصه يك استدلال اخلاقى چيست؟ آيا افتراق ميان يك استدلال اخلاقى و يك استدلال غيراخلاقى مهم است؟ قطعاً از بعضى جهات اين دو نوع استدلال مشابه يكديگرند. در هر دو استدلال نتيجه اى وجود دارد كه براى پذيرفتن آن دليل يا دلايلى ارائه مى شود. اما در يك استدلال اخلاقى، نتيجه يك ادعاى اخلاقى است؛ مانند «معلمان نبايد از تنبيه بدنى استفاده كنند» يا «رشوه گرفتن نادرست است».

احمدرضا همّتی‌مقدم

تاريخ تأملات فلسفي در موضوعات پزشكي پيشينه‌اي به اندازة پزشكي و فلسفه دارد. در هر عصري متفكران منتقد، هم در پزشكي و هم در فلسفه درصدد فهم سطوحي از پزشكي و عمل آن بودند كه از طريق روش‌شناسي خود پزشكي به دست نمي‌آمد. در اين سال‌ها (به‌ویژه در سي‌سال اخير) مباحثي مطرح شده بر اين مبنا كه آيا حوزه‌اي مناسب از پژوهش و تحقيق به نام فلسفة پزشكي (philosophy of medicine) وجود دارد يا مي‌تواند وجود داشته باشد، و اگر وجود دارد چه مباحثي را شامل مي‌شود، و يا خود حوزه‌اي مجزا است يا شاخه‌اي از فلسفة علم است؟ ارتباط اين حوزه با قلمرو تكوين‌يافتة اخلاق پزشكي چيست؟ اين پرسش‌ها و پرسش‌هایی همانند آن تا سال‌ها محور عمدة مباحث مربوط به «فلسفة پزشكي» بود و اگر چه تا امروز اجماعي در اين زمينه حاصل نشده، متفكران گوناگون هر يك با تعريفي از اين رشته، ساختاري را براي آن مشخص كرده‌اند.